การบริหารการศึกษา


ภาวะผู้นำ
ตุลาคม 15, 2006, 4:32 pm
Filed under: Uncategorized

ภาวะผู้นำ (Leadership)                ในการบริหารหน่วยงานหรือองค์กรไม่ว่า     จะเป็นหน่วยงานของรัฐบาลหรือเอกชน จำเป็นต้องมีบุคคลที่ทำหน้าที่รับผิดชอบในการบริหาร ซึ่งเราเรียกว่าหัวหน้า หรือผู้บังคับบัญชา หัวหน้าบางทีก็เรียกผู้บริหาร หรือผู้นำ ซึ่งมีความสำคัญต่อหน่วยงาน เพราะการสำเร็จของการบริหารที่ส่งผลไปสู่ความสำเร็จขององค์การ จะขึ้นอยู่กับความสามารถของผู้นำ ที่จะใช้ศักยภาพที่มีใช้ศักยภาพทางการบริหาร อันได้แก่ คน งบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ และวิธีการให้ประสบความสำเร็จ ความสามารถของผู้นำในการใช้ทรัพยากรบุคคลมาร่วมทำงานด้วยกันจนสำเร็จ จะเกิดจากภาวะผู้นำ   ภาวะผู้นำของผู้นำจึงถือว่าเป็นส่วนสำคัญยิ่งในการบริหารงานให้ประสบผลสำเร็จ การพัฒนาองค์การให้ก้าวหน้า ควรเริ่มต้นที่การสร้างภาวะผู้นำให้เกิดกับผู้นำ                 การบริหารการศึกษาก็เช่นเดียวกันกับการบริหารกิจการอื่น ๆ ผู้บริหารสถานศึกษา  จะต้องสร้างความร่วมมือร่วมใจกันในการปฏิบัติงานเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ร่วมกัน คือ ให้ผู้เรียนเป็นคนดี คนเก่ง และมีความสุข                คำว่า ผู้นำ (Leader) พบว่ามีใช้ในภาษาอังกฤษ ค.ศ. 1300 แต่คำว่า ภาวะผู้นำ(Leadership) เพิ่งปรากฏประมาณ ค.ศ.1800 

ความหมายของผู้นำและภาวะผู้นำ                ผู้นำและภาวะผู้นำ เป็นกระบวนการต่อเนื่อง ในการใช้ความพยายามที่จะทำให้บรรลุตามเป้าหมายขององค์การ คือ                ผู้นำ หมายถึง บุคคลที่ได้รับการแต่งตั้ง หรือ ยกย่องให้เป็นหัวหน้า ซึ่งอาจจะเกิดจากอำนาจหน้าที่ หรือความสามารถที่เหนือบุคคลอื่นชักนำให้ผู้ร่วมงานปฏิบัติภารกิจให้บรรลุตามตามเป้าหมายขององค์การ                ภาวะผู้นำ  หมายถึง กระบวนการที่บุคคลใช้วิธีการนำ เพื่อนำกลุ่มให้บรรลุตามเป้าหมายร่วมกันขององค์การ โดยมุ่งเน้นอิทธิพล แรงจูงใจ วิสัยทัศน์ ในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงให้สัมฤทธิ์ผลในทุกสถานการณ์ 

ภาวะผู้นำที่จะทำให้องค์กรประสบความสำเร็จ                 1. มีความฉลาด มีความสามารถในการวิเคราะห์ปัญหาต่าง ๆ อย่างกว้างขวาง                2. มีวุฒิภาวะทางสังคม และใจกว้าง               คือจะต้องมีความสนใจสิ่งต่าง ๆ  อย่างกว้างขวาง                3. มีแรงจูงใจภายใน  ต้องมีแรงขับที่จะทำอะไรให้ดีเด่น ให้สำเร็จอยู่เรื่อย ๆ  เมื่อทำสิ่งหนึ่งสำเร็จก็ต้องการที่จะทำสิ่งอื่นต่อไป                4. จะต้องมีเจตคติเกี่ยวกับมนุษย์สัมพันธ์ผู้นำที่ประสบผลสำเร็จนั้น เขายอมรับอยู่เสมอว่า งานที่สำเร็จนั้นมีคนอื่นช่วยทำ ไม่ใช่เขาทำเอง     บทบาทของภาวะผู้นำ                ภาวะผู้นำ มีบทบาทที่แบ่งอย่างกว้าง ๆ ออกเป็น 4 ประการ ได้แก่1.       การกำหนดแนวทางหลัก (Pathfinding)  ผู้นำควรเริ่มต้นด้วยการกำหนดเป้าหมาย และแนวความคิดที่ชัดเจน ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของหลักการก่อนที่จะลงมือปฏิบัติตามแผน ผู้นำต้องมีความสามารถนำให้ผู้อื่นมีส่วนร่วมในการสร้างพันธกิจ (
Mission) วิสัยทัศน์  (Vision) และสื่อสารอย่างชัดเจน                2. การสร้างระบบการทำงานที่มีประสิทธิผล(Aligning) มีการดำเนินการไปในทิศทางเดียวกันเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์เดียวกัน                3. การมอบอำนาจ ผู้นำต้องเปิดโอกาสให้แสดงความคิดริเริ่มสร้างสรรค์                 4. การสร้างตัวแบบ คือ สร้างความน่าเชื่อถือ 

ทฤษฎีภาวะผู้นำ                1. แนวคิดผู้นำเชิงคุณลักษณะ คือ ลักษณะทางกายภาพ (เช่น ความสูง รูปร่าง) , ลักษณะทางความสามารถ(เช่น ความเฉลียวฉลาด ความรู้ และลักษณะบุคลิกภาพ(เช่น การควบคุมอารมณ์ การแสดงออกทางอารมณ์)                2. แนวคิดผู้นำเชิงพฤติกรรม คือพฤติกรรมที่ผู้นำแสดงออกเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ และประสิทธิผลตามที่ผู้นำต้องการ  ผู้นำที่มีประสิทธิภาพสูงสุด คือ ผู้นำที่มุ่งทั้งงานและคน                3. แนวคิดผู้นำเชิงสถานการณ์ เป็นการปฏิบัติตนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป                4. แนวคิดภาวะผู้นำสมัยใหม่                  4.1  ผู้นำแบบแลกเปลี่ยน คือ ผู้นำที่ใช้การแลกเปลี่ยนโดยรางวัลต่าง ๆ เป็นเครื่องมือในการชักจูงและผู้นำแบบเปลี่ยนแปลง ใช้ความสามารถเปลี่ยนความชื่อ ทัศนคติของสมาชิก                      4.2 ทฤษฎีความสามารถพิเศษของผู้นำ คือ เป็นผู้มีวิสัยทัศน์ มีความสามารถด้านทักษะการสื่อสาร ความสามารถที่ทำให้ผู้อื่นไว้วางใจ สร้างกลยุทธ์ใหม่ ๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย   คุณลักษณะของผู้นำตามหลักพระพุทธศาสนา                การนำหลักธรรม คำสั่งสอนที่สำคัญ ๆ ของพระพุทธองค์ มาประยุกต์ใช้เพื่อใช้สำหรับเป็นแนวทางที่จะนำไปปฏิบัติการเป็นผู้นำที่ดี                

เครื่องมือป้องกันความล้มเหลวสำหรับผู้นำ                1.การกำหนดวิสัยทัศน์ 2. การให้ความน่าเชื่อถือแก่ทีม 3. การสื่อสารแบบเปิด 4. การสร้างงานให้มีคุณค่า           5. การมอบอำนาจ  6. การทำงานเป็นทีม7.การรู้จักเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสม 

บทสรุป             ความสำเร็จของการบริหารที่ส่งผลไปสู่ความสำเร็จขององค์การ คือ ความสามารถของผู้นำที่จะให้ผู้อื่นมีส่วนร่วมในการสร้างพันธกิจ แรงจูงใจ วิสัยทัศน์ การสร้างระบบการทำงานที่มีประสิทธิผลไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ร่วมกัน ผู้นำที่มีประสิทธิภาพสูงสุด เป็นผู้นำที่มุ่งทั้งงานและคน โดยใช้แนวความคิดผู้นำเชิงคุณลักษณะ  แนวคิดผู้นำเชิงพฤติกรรม แนวคิดผู้นำเชิงสถานการณ์ แนวคิดภาวะผู้นำสมัยใหม่ และการนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อเป็นผู้นำที่ดี มีประสิทธิภาพในยุคโลกาภิวัฒน์


 

 

 

 

 


                               โดย                  นางสาวสงบ  คงทนไพศาล                          รหัส 74977054                 นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา                  สาขาการบริหารการศึกษาวิชาหลักทฤษฏีและปฏิบัติการบริหารการศึกษา      มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา

About these ads

ให้ความเห็น ห่างไกล
ใส่ความเห็น



ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s



ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: